بيماريهاي شغلي

 

1- بيماري هاي شغلي يا حرفه اي

به اختلالات و عوارضي گفته مي شود که در محيط هاي کار غيرفني و غيربهداشتي و يا بر اثر رعايت نکردن اصول و قواعد درست انجام کار، عارض مي شوند.  



  2- بيماريهاي شغلي  چند دسته

1- بيماريهاي ناشي از عوامل فيزيکي
2- بيماريهاي ناشي از عوامل شيميايي
3- بيماريهاي ناشي از عوامل بيولوژيکي
4- بيماريهاي رواني  



  3- پنج نوع بيماري ناشي از عوامل فيزيکي

الف) بيماريهاي ناشي از سرماي محيط کار :
اين بيماريها بيشتر از نوع سرماخوردگي هاي حاد و مزمن است که در موارد پيشرفته و شديد، منجر به انجماد نسوج و بافتها و سرانجام گانگرن عضلات خواهدشد.

ب) عوارضي ناشي از آلودگي هاي صوتي :
انواع صدا از ماشين هاي خط توليد ناشي مي شود که اثرات نامطلوبي بر روي اندامهاي مختلف بدن انسان وارد عوارضي مانند زياد شدن ضربان قلب، بالا رفتن مصرف اکسيژن بدن، زياد شدن تنفس، ناراحتي هاي گوارشي و ... موجب ايجاد محيط نامساعد براي انجام کار و اختلالات عصبي و رواني، برهم زدن تمرکز فکري، کاهش بازدهي کار، تغيير آستانه شنوايي کم شدن قدرت شنوايي مي گردد.

ت) لرزش و ارتعاشات :
لرزش و ارتعاش دستگاه ها نيز عوارضي در بر دارد که بويژه براي نسوج نرم دست و يا بيشتر است و منجر به کالسيفيه شدن استخوانها، ضايعات عروقي، دردهاي روماتيسمي در سنين بالا و آرتريت حاد مي شود.

ث) بخار آب و هوا :
رطوبت نسبي مناسب براي محل کار حدود 50 تا 60 % است که اگر از اين مقدار کمتر باشد منجر به خشکي هوا و در نتيجه بروز مشکلات تنفسي مي شود و چنانچه بيشتر از اين حد باشد منجر به اشباع هوا از بخار آب و عوارضي مانند اشکال در تنفس پايين آمدن ديد چشم، زنگ زدگي و فرسودگي دستگاهها و لوازم مي شود.

ج)اشعه :
از اشعه يونيزه در صنايع غذايي براي نگهداري مواد غذايي، حشره زدايي، قارچ کشي، جلوگيري از جوانه زدن و سبز شدن مواد غذايي و بهبود ويژگي هاي فيزيکي، استفاده مي شود.  



  4- انواع بيماريهاي ناشي از عوامل شيميايي

الف) گاز آمونياک :
کارکناني که در واحدهاي يخ سازي، سردخانه ها، بيسکويت سازي شاغل هستند، در معرض اين گاز و خطرات آن قرار مي گيرند. گاز آمونياک از راه تنفس و مخاط نرم، وارد بدن انسان مي شود و عوارضي مانند پرخوني دستگاه تنفس، ناراحتي هاي چشم و ذات الريه، ايجاد مي کند و اگر مقدار گاز به 1% برسد موجب مرگ مي شود.

ب) گاز فريون :
در گذشته نزديک از اين گاز در سردخانه هاي بزرگ صنعيت به عنوا گاز سرمازا استفاده مي شد فريون گازي است بي خطر ، اما از ترکيب آن، با اکسيژن در دماي بالا گاز سمي و خطرناک فشرن ايجاد مي شود که سمي است و قابليت انفجار بالايي دارد.

ج) so2 :
اي گاز در اثر احتراق نفت سياه، مازوت و بويژه گوگرد و ترکيبات آن آزاد مي شود.
قرار گرفتن در معرض اين گاز، بدون کاربرد وسايل ايمني ،عوارضي مانند تحريک مخاط چشم و گلو را به دنبال دارد.

د) حلال ها :
حلال هاي آلي مانند سيکوهگزان،هگزان، هپتان و مانند اينها در کارخانه هي روغن کشي به کار مي رود. کارکناني که با اين ترکيبات سرو کار دارند، در صورت رعايت نکردن مسايل ايمني و حفاظتي دچار عوارضي مانند کم خوني، اختلالات تنفسي، خارش، تهوع و ناراحتي هاي عصبي مي شوند.

ه) H2s :
از اين گاز در کارخانه هاي قند و صنايع تخميري استفاده مي شود. اين گاز از راه دستگاه تنفس جذب مي شود و عوارضي مانند سردرد، تهوع ، سرفه و عوارض چشمي ايجاد مي کند.  



  5- بيماريهاي ناشي از عوامل بيولوژيک

پاره اي از عوامل بيولوژيک مانند انگلها، باکتري ها، قارچ ها، ويروسها، ريکتزي ها، از عواملي هستند که به اشکال مختلف سلامت کارکنان واحدهاي صنعتي، بويژه واحدهاي مربوط به مواد غذايي را به مخاطره مي اندازند. براي نمونه کسانيکه بادام ها پرندگان و آبزي ها سرو کار دارند، ممک است بر اثر رعايت نکردن مسايل بهداشتي، بيماريهايي مانند، سياه زخم کسيت هيداتيک، انواع کرم کدو و بيماريهاي مشترک بين انسان و حيوان دچار شوند. بيماري بروسلوز، از گاو، بز و گوسفند و بيماري سالمونلوز بيشتر از پرنده ها به انسان منتقل مي شود.  



  6-  پيشگيري از عوارض صوتي

لازم است سرو صداي محيط کار از لحاظ شدت، فرکانس و دوام ، مورد ارزيابي و سنجش قرار گيرد. همچنين اثرات سوء آن برروي اندامها ارزيابي مي شود و حد قابل تحمل آن براي افراد در شرايط متفاوت تعيين گردد.  



  7-  پيشگيري از عوارض ناشي از ارتعاشات

- از اشتغال بيماران مبتلا به ديابت و بيماريهاي قلبي و عروقي براي کار با دستگاههاي لرزش دار اجتناب شود.
- از وسايل ايمني مربوط استفاده گردد.
- به کارکنان آموزش لازم براي کار با دستگاههاي لرزش دار، داده شود